Ayak Tırnağı Yukarı Kalkması

Ayak tırnağı yukarı kalkması, tırnak plağının altındaki tırnak yatağından kısmen ayrılmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Bu ayrılma tıbbi olarak “onikoliz” şeklinde adlandırılır. Tırnağın uç veya yan bölümünde beyazlaşma, altında boşluk oluşması, renk değişikliği ya da ayakkabı içinde hassasiyet fark edilebilir. Travma sık karşılaşılan bir neden olsa da mantar enfeksiyonu, yanlış tırnak kesimi ve bazı deri hastalıkları da benzer görünüm oluşturabilir. Tırnağın zorla kaldırılması veya ayrılan kısmın altının sivri bir cisimle temizlenmesi, hasarı büyüterek enfeksiyon riskini artırabilir.

Tırnağın Yataktan Ayrılmasına Yol Açan Nedenler

Dar veya burun kısmı alçak ayakkabılar, özellikle başparmak tırnağına sürekli baskı uygulayabilir. Uzun süre yürümek, koşmak, futbol oynamak ya da ayağın ayakkabı içinde öne doğru kayması da tekrarlayan küçük travmalara neden olabilir. Tırnağa ağır bir cismin düşmesi gibi tek seferlik yaralanmaların ardından da ayrılma görülebilir.

Tırnak mantarı söz konusu olduğunda kalkmaya kalınlaşma, sarı-kahverengi renk değişimi, ufalanma ve tırnak altında birikinti eşlik edebilir. Sedef hastalığı, egzama ve tırnak çevresi enfeksiyonları diğer olası nedenler arasındadır. Daha seyrek olarak bazı ilaçlar veya tiroit hastalıkları tırnak yapısını etkileyebilir. Her kalkmış tırnağın mantar kabul edilmesi bu nedenle doğru değildir; tedavinin belirlenebilmesi için önce nedenin ayırt edilmesi gerekir.

Hangi Belirtiler Dikkatle İzlenmelidir?

Ayak tırnağı yukarı kalkması başlangıçta ağrı oluşturmayabilir. Ayrılan bölüm çoğunlukla beyaz veya mat görünür; tırnak yatağına nem ve yabancı maddeler girdikçe sarı, yeşil ya da kahverengi bir renk gelişebilir. Tırnak çevresindeki kızarıklık, şişlik, sıcaklık artışı, kötü koku ve akıntı ise enfeksiyon ihtimalini düşündürür.

Tırnak altında koyu renkli bir alan varsa bunun yakın zamanda yaşanan darbeyle ilişkili olup olmadığı değerlendirilmelidir. Darbe öyküsü bulunmayan, genişleyen veya tırnak çevresindeki deriye yayılan koyu renk değişiklikleri geciktirilmeden dermatoloji hekimine gösterilmelidir. Şiddetli zonklama, yürüme sırasında belirgin ağrı, irinli akıntı ya da hızlı ilerleyen ayrılma da muayene gerektirir.

Evde Bakım Sırasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kalkmış tırnağın korunmasındaki temel amaç yeni travmayı önlemek, bölgeyi kuru tutmak ve ayrılmanın ilerlemesine yol açabilecek uygulamalardan kaçınmaktır. Evde bakım nedeni ortadan kaldırmaz; özellikle mantar veya deri hastalığı şüphesinde değerlendirme yapılması gerekir. Günlük bakım sırasında şu noktalara dikkat edilebilir:

• Tırnak, yatağa bağlı kısmı zorlanmadan düz biçimde ve kontrollü olarak kısaltılmalıdır.
• Ayağı sıkan ayakkabılar yerine parmakların rahatça hareket edebildiği geniş burunlu modeller kullanılmalıdır.
• Yıkama sonrasında parmak araları ve tırnak çevresi temiz bir havluyla tamamen kurulanmalıdır.
• Tırnağın altına makas, törpü veya başka sivri araçlar sokulmamalıdır.
• Oje ve yapay tırnak uygulamalarına, tırnağın görünümü değerlendirilene ve yüzeyi iyileşene kadar ara verilmelidir.

Podolojik Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Podolog, tırnağın ne kadarının ayrıldığını, çevre dokunun durumunu, ayakkabı baskısını ve tırnağın uzama yönünü inceler. Travmaya açık serbest bölüm uygun şekilde düzenlenebilir ve tırnak yatağını korumaya yönelik bakım planlanabilir. Ayak basışındaki bozukluk, parmak deformitesi veya yanlış ayakkabı seçimi sürekli baskı oluşturuyorsa bunlara yönelik koruyucu öneriler verilebilir.

Mantar şüphesinde yalnızca görüntüye dayanarak ürün kullanılmamalıdır. Gerektiğinde kişi dermatoloji hekimine yönlendirilir ve örnek alınarak laboratuvar incelemesi yapılabilir. Çünkü mantar tedavisinde kullanılan ürünler travma, sedef veya başka bir nedenden kaynaklanan ayrılmayı düzeltmez. Ayrılmış bölüm tekrar yatağa yapışmaz; iyileşme, sağlıklı yeni tırnağın dipten ilerlemesiyle gerçekleşir. Ayak tırnakları yavaş uzadığı için görünümün tamamen düzelmesi aylar sürebilir.

Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalıdır?

Ayak tırnağı yukarı kalkması tek bir tırnakta küçük bir alanla sınırlı olsa bile ilerleyip ilerlemediği takip edilmelidir. Ayrılma genişliyorsa, birden fazla tırnağı etkiliyorsa, tekrarlıyorsa veya belirgin kalınlaşma ve renk değişikliği bulunuyorsa podolojik değerlendirme yararlı olur. Podolog, bakım ihtiyacını belirlerken tıbbi inceleme gerektiren belirtilerde dermatoloji ya da ilgili hekim yönlendirmesi yapabilir.

Diyabeti, dolaşım bozukluğu, his kaybı veya bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalığı bulunan kişiler tırnağı evde kesmeye ya da kaldırmaya çalışmamalıdır. Bu kişilerde küçük bir yaralanma geç fark edilebilir ve daha ciddi bir enfeksiyona dönüşebilir. Kızarıklığın çevre dokuya yayılması, akıntı, kötü koku, ateş veya artan ağrı varsa beklemeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.